Nhượng quyền F&B tại Việt Nam: ‘Miếng bánh’ ngon giữa cuộc chơi khắc nghiệt

Ngành F&B Việt Nam tăng trưởng mạnh, trở thành “điểm hẹn vàng” cho nhiều thương hiệu quốc tế thông qua mô hình nhượng quyền thương mại (franchise). Tuy nhiên, tốc độ mở rộng nhanh cũng kéo theo áp lực cạnh tranh và rủi ro vận hành lớn. Điều này, khiến “miếng bánh ngon” này không hề dễ ăn.

1. Thị trường F&B Việt Nam tăng tốc mạnh mẽ

Trong hơn hai thập kỷ qua, Việt Nam đã trở thành một trong những thị trường F&B phát triển nhanh nhất khu vực. Từ những năm 1990, các “ông lớn” như Jollibee, KFC hay Lotteria đã đặt nền móng đầu tiên. Tuy nhiên, sau năm 2009 – khi Việt Nam gia nhập WTO và nới lỏng quy định bán lẻ, hoạt động nhượng quyền thương mại mới thực sự bùng nổ.

Theo The Invention Lab (2024), Việt Nam hiện có hơn 323.000 cửa hàng F&B. Trong đó, mô hình chuỗi chiếm 7,3%, tăng mạnh so với 5,2% năm 2023. Điều này cho thấy xu hướng chuyển dịch từ kinh doanh nhỏ lẻ sang hệ thống hóa đang diễn ra rõ rệt.

Theo The Invention Lab (2024), Việt Nam hiện có hơn 323.000 cửa hàng F&B. Ảnh Internet

2. Nhượng quyền – “Cửa ngõ nhanh” để thương hiệu quốc tế vào Việt Nam

Việt Nam hiện quy tụ gần như đầy đủ “ông lớn” toàn cầu như McDonald’s, Burger King, Pizza Hut, Domino’s Pizza, Popeyes... Mỗi thương hiệu đều có chiến lược riêng: McDonald’s chọn nhượng quyền 100%, KFC và Lotteria đầu tư trực tiếp hàng trăm cửa hàng trước khi cho nhượng quyền.

Đặc biệt, mô hình Master Franchise (nhượng quyền độc quyền cấp 1) đang phổ biến tại Việt Nam. Đây là hình thức hợp tác giữa thương hiệu quốc tế và doanh nghiệp nội địa, giúp giảm rủi ro pháp lý và kiểm soát chất lượng tốt hơn.

Ở phân khúc đồ uống, các thương hiệu như Gong Cha, Ding Tea, The Alley, Tiger Sugar, Mixue… chọn chiến lược “nhượng quyền lan truyền”. Bởi chi phí thấp, dễ nhân bản, hướng đến giới trẻ. 

Nhượng quyền là “cửa ngõ nhanh” để thương hiệu quốc tế vào Việt Nam. Ảnh Internet

3. Lợi thế vàng từ thị trường và du lịch Việt Nam

Với 100 triệu dân, trong đó gần 70% trong độ tuổi lao động, Việt Nam được xem là thị trường dân số vàng cho ngành F&B.

Ngoài ra, mục tiêu 21 triệu khách quốc tế vào năm 2025 cũng mở ra tiềm năng lớn. Du khách thường tìm đến các thương hiệu toàn cầu quen thuộc như Starbucks hay McDonald’s, giúp gia tăng doanh thu và nhận diện thương hiệu.

Tổng hòa các yếu tố này, nhượng quyền thương mại trở thành “cửa ngõ nhanh nhất” để thương hiệu quốc tế bước vào Việt Nam mà không cần đầu tư trực tiếp từ đầu, giúp giảm rủi ro, tăng tốc mở rộng.

4. Vì sao nhượng quyền F&B không phải “miếng bánh dễ ăn”?

Dù tiềm năng lớn, nhượng quyền F&B tại Việt Nam vẫn đối mặt nhiều thách thức:

• Cạnh tranh với ẩm thực đường phố: Món Việt như phở, bánh mì, bún bò, bánh xèo vừa ngon vừa rẻ, khiến các chuỗi quốc tế bị định vị cao cấp hơn và khó mở rộng.
• Vòng đời sản phẩm ngắn: Nhiều thương hiệu trà sữa từng “làm mưa làm gió” nhưng nhanh chóng thoái trào.
• Thiếu nội địa hóa: Nếu không điều chỉnh khẩu vị, giá cả và chiến lược tiếp thị theo văn hóa Việt, thương hiệu sẽ khó trụ vững.
• Chi phí đầu tư cao: Chuỗi đến từ Mỹ thường duy trì chuẩn toàn cầu nên tốn kém hơn, trong khi chuỗi châu Á dễ nhân rộng nhưng dễ bão hòa.

5. Bài học cho doanh nghiệp muốn nhượng quyền thành công

Các chuyên gia nhận định, yếu tố quyết định thành công nằm ở khả năng thích ứng địa phương. Những thương hiệu biết điều chỉnh khẩu vị, thiết kế không gian và dịch vụ theo văn hóa Việt sẽ giữ chân khách hàng tốt hơn.

Một số chuỗi cà phê quốc tế đã bán thêm bánh mì hoặc món ăn nhẹ Việt Nam, giúp tăng doanh thu và gắn bó với người dùng.

Những thương hiệu biết điều chỉnh khẩu vị, thiết kế không gian và dịch vụ theo văn hóa Việt sẽ giữ chân khách hàng tốt hơn. Ảnh Internet

6. Cơ hội và thử thách song hành

Có thể nói, nhượng quyền F&B tại Việt Nam vừa là “miếng bánh ngon”, vừa là cuộc chơi khắc nghiệt. Cơ hội nằm ở quy mô dân số trẻ, thu nhập tăng và xu hướng tiêu dùng hiện đại. Nhưng để tồn tại, thương hiệu cần kiên nhẫn, linh hoạt và có tầm nhìn dài hạn.

Thị trường Việt Nam vẫn rộng mở cho những ai biết thích ứng, chuẩn hóa mô hình và xây dựng bản sắc riêng. Đây chính là thời điểm vàng để các thương hiệu nội địa bước lên sân chơi lớn, khẳng định vị thế trong khu vực.